Enige jaren geleden werd in verschillende landen een verkiezing georganiseerd van \u201cDe grootste Brit\/Duitser\/Belg\/Nederlander\/\u2026 Alhoewel die verkiezingen ook in andere landen nogal wat controverse veroorzaakte, vertoonde de selectie in Belgi\u00eb een voorspelbaar probleem: er werd namelijk een grootste \u201cVlaamse\u201d (Pater Damiaan) en een grootste \u201cFranstalige\u201d (Jacques Brel) Belg verkozen\u2026<\/p>\n\n\n\n
Een al even typisch probleem bij dergelijke lijstjes is de keuze van iemand die nooit de nationaliteit van \u201czijn\u201d land heeft gehad, simpelweg omdat dat land tijdens zijn leven nog niet bestond: in het (Vlaams-)Belgische lijst stonden bijvoorbeeld Ambiorix (4), Andreas Vesalius( 6), Gerardus Mercator(8) en Pieter Paul Rubens (9) bij de eerste tien. Stuk voor stuk waren dit mensen die nooit geweten hebben dat zij \u201cBelg\u201d waren.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/laukens.be\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Vesalius_Fabrica_portrait-kopie.jpg\")
Andreas Vesalius: Attributed to Jan van Calcar, Public domain, via Wikimedia Commons<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Nationaliseren<\/strong><\/h3>\n\n\n\nEn dat brengt ons bij de volgende bedenking: Kan men achteraf iemand \u201cnationaliseren\u201d ? Om het op onze stamboom toe te passen: is mijn overgrootvader die bijvoorbeeld in 1822 in Achel geboren een Belg (omdat Achel vandaag Belgisch grondgebied is) of een Nederlander (omdat Achel toen deel uitmaakte van het Koninkrijk der Nederlanden? <\/p>\n\n\n\n
Van iemand die geboren is uit ouders van verschillende nationaliteiten zeggen we soms dat hij of zij een \u201chalve\u201d Belg is. Soms hebben die personen ook een dubbele nationaliteit, wat dan zo zijn gevolgen heeft. Denk bijvoorbeeld aan de \u201cverscheurende\u201d keuze die sommige voetballers moeten maken om te beslissen voor welke nationale voetbalploeg zij willen spelen. Of die keuze door nationale gevoelens dan wel door overwegingen i.v.m. carri\u00e8replanning wordt gestuurd is niet altijd even duidelijk\u2026<\/p>\n\n\n\n
De geboorteplaats als bron van de nationaliteit.<\/strong><\/h3>\n\n\n\nBij de keuze van \u201c De grootste\u2026\u201d\u00a0 werd veelal uitgegaan van de woonplaats\/geboorteplaats van de beroemdheid. Rubens was een Antwerpenaar, dus \u201cis\u201d hij een Belg (alhoewel Rubens geboren is in Siegen (Duitsland), weliswaar uit Antwerpse ouders in ballingschap 1<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\nLaat ons toch maar even de geboorteplaats als uitgangspunt gebruiken: een voorouder krijgt de nationaliteit van het land, waar zijn\/haar geboorteplaats vandaag gelegen is.<\/p>\n\n\n\n
Mijn ouders waren beiden Belg (Achel\/Neerpelt). Mijn grootmoeder langs moeders kant was echter van Nederweert, net over de grens met Nederland; bijgevolg ben ik voor \u00e9\u00e9n kwart Nederlander. Mijn overgrootvader lang vaderszijde was geboren in Leende, daardoor ben ik voor \u00e9\u00e9n achtste extra Nederlander! E\u00e9n achtste is 12,5 %. samen met de 25 % langs moederskant ben ik dus 37,5 % Nederlander! Op die manier wisselt de \u00a8nationaliteit\u00a8 naargelang het aantal generaties men teruggaat. <\/p>\n\n\n\n
Een grafiekje<\/strong><\/h3>\n\n\n\nGelukkig beschikken we over een uitgebreide kwartierstaat, waardoor we al onze voorouders (dus niet alleen de naamdragers) kennen tot in de zesde generatie (waarin we 64 voorouders hebben), dus tot het begin van de 18de eeuw ongeveer. Als we bovenstaande oefening doen, dus de nationaliteit bepalen aan de hand van de geboorteplaats, dan komen we tot volgend tabel en grafiek.<\/p>\n\n\n
\n![\"\"](\"https:\/\/laukens.be\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Laukens-generaties-nationaliteiten-1-1024x911.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\nHet is duidelijk dat mijn voorouders nogal honkvast waren, zelfs zes generaties geleden waren we voor 58 % \u201cBelg\u201d, voor 39% Nederlander en voor 3 % Duitser. Mochten andere genealogen in hun kwartierstaat deze oefening doen dan zou spreiding er wel eens h\u00e9\u00e9l anders kunnen uitzien\u2026<\/p>\n\n\n\n
Hoe verder men teruggaat in de geschiedenis, hoe groter de kans dat er nog nieuwe \u201cnationaliteiten\u201d opduiken: mijn kinderen b.v. zijn voor \u00e9\u00e9n achtste Pools, omdat mijn echtgenote een Poolse grootmoeder had. De steeds grotere verscheidenheid aan nationaliteiten naarmate men generaties teruggaat in de geschiedenis sluit aan bij wat we elders schreven: De meest recente voorouder van alle Europeanen, die dus een plaats inneemt in de kwartierstaat van elke Europeaan, leefde veel minder lang geleden dan we zouden vermoeden! Zie Zin en onzin van heel grote stambomen<\/a><\/p>\n\n\n\nOok Limburger?<\/strong><\/h3>\n\n\n\nAls men de kwartierstaat nog grondiger ontleedt, zou men i.p.v. \u201cBelg\u201d haast evengoed \u201cLimburger\u201c kunnen zeggen, want de meeste van mijn voorouders werden in het huidige Limburg geboren.<\/p>\n\n\n\n
Bewoners van de provincies Limburg aan beide zijden van de Belgisch-Nederlandse grens voelen zich, misschien meer dan elders het geval is, verbonden met hun provincie: het fameuze \u201cLimburg-gevoel\u201d. Je zou het een soort nationaal gevoel kunnen noemen, maar dan tegenover de streek waar men woont.<\/p>\n\n\n\n
Maar als men Limburg in een historisch perspectief ziet, is de benaming \u201cLimburg\u201d en \u201cLimburger\u201d op zijn minst betwistbaar. Het grootste deel van het huidige (Belgisch) Limburg behoorde voor de Franse revolutie tot het prinsbisdom Luik, en heeft met het historische Limburg weinig of niets te maken!. <\/p>\n\n\n\n
\n![\"\"](\"https:\/\/laukens.be\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Limbourg-Limburgh-kopie-1024x712.jpg\")
LIMBURGH vue panoramique de la ville et de Dolhain.
A gauche en bas, charrette tir\u00e9e par un cheval dans laquelle se trouvent 3 personnages.<\/strong>
Bron: Fonds Schoonbroodt-Clotuche<\/strong>
<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n\u201cLimburg\u201d was vroeger een hertogdom, gelegen tussen de Maas en de stad Aken, met als hoofdplaats \u2026 Limburg (Limbourg: stadje aan de Vesder in de provincie Luik). Het enige deel van de huidige provincie Limburg dat ooit onderdeel was van dat oude Hertogdom is de regio rond Teuven in de Voerstreek! Het is koning Willem I die tijdens het Nederlandse bewind (1815-1830) de provincie Limburg invoerde, en zo de benaming naar het noorden verschoof. Uitzonderlijk is dit niet: we gebruiken vandaag bijvoorbeeld de benaming Vlaanderen voor het geheel van het Nederlandstalige gedeelte van Belgi\u00eb…<\/p>\n\n\n\n
Slotsom: Limburger, Vlaming, Belg: het is maar hoe je het bekijkt, maar vooral: het is maar hoe jij je voelt! Misschien is\u00a0 wat men zich voelt belangrijker dan de staatkundige constellatie waartoe men vandaag behoort, of de genealogische \u201cnationaliteit\u201d die bepaald wordt door terug te gaan in de geschiedenis! \u00a0<\/p>\n\n\n
Bij de keuze van \u201c De grootste\u2026\u201d\u00a0 werd veelal uitgegaan van de woonplaats\/geboorteplaats van de beroemdheid. Rubens was een Antwerpenaar, dus \u201cis\u201d hij een Belg (alhoewel Rubens geboren is in Siegen (Duitsland), weliswaar uit Antwerpse ouders in ballingschap 1<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Laat ons toch maar even de geboorteplaats als uitgangspunt gebruiken: een voorouder krijgt de nationaliteit van het land, waar zijn\/haar geboorteplaats vandaag gelegen is.<\/p>\n\n\n\n Mijn ouders waren beiden Belg (Achel\/Neerpelt). Mijn grootmoeder langs moeders kant was echter van Nederweert, net over de grens met Nederland; bijgevolg ben ik voor \u00e9\u00e9n kwart Nederlander. Mijn overgrootvader lang vaderszijde was geboren in Leende, daardoor ben ik voor \u00e9\u00e9n achtste extra Nederlander! E\u00e9n achtste is 12,5 %. samen met de 25 % langs moederskant ben ik dus 37,5 % Nederlander! Op die manier wisselt de \u00a8nationaliteit\u00a8 naargelang het aantal generaties men teruggaat. <\/p>\n\n\n\n Gelukkig beschikken we over een uitgebreide kwartierstaat, waardoor we al onze voorouders (dus niet alleen de naamdragers) kennen tot in de zesde generatie (waarin we 64 voorouders hebben), dus tot het begin van de 18de eeuw ongeveer. Als we bovenstaande oefening doen, dus de nationaliteit bepalen aan de hand van de geboorteplaats, dan komen we tot volgend tabel en grafiek.<\/p>\n\n\n Het is duidelijk dat mijn voorouders nogal honkvast waren, zelfs zes generaties geleden waren we voor 58 % \u201cBelg\u201d, voor 39% Nederlander en voor 3 % Duitser. Mochten andere genealogen in hun kwartierstaat deze oefening doen dan zou spreiding er wel eens h\u00e9\u00e9l anders kunnen uitzien\u2026<\/p>\n\n\n\n Hoe verder men teruggaat in de geschiedenis, hoe groter de kans dat er nog nieuwe \u201cnationaliteiten\u201d opduiken: mijn kinderen b.v. zijn voor \u00e9\u00e9n achtste Pools, omdat mijn echtgenote een Poolse grootmoeder had. De steeds grotere verscheidenheid aan nationaliteiten naarmate men generaties teruggaat in de geschiedenis sluit aan bij wat we elders schreven: De meest recente voorouder van alle Europeanen, die dus een plaats inneemt in de kwartierstaat van elke Europeaan, leefde veel minder lang geleden dan we zouden vermoeden! Zie Zin en onzin van heel grote stambomen<\/a><\/p>\n\n\n\n Als men de kwartierstaat nog grondiger ontleedt, zou men i.p.v. \u201cBelg\u201d haast evengoed \u201cLimburger\u201c kunnen zeggen, want de meeste van mijn voorouders werden in het huidige Limburg geboren.<\/p>\n\n\n\n Bewoners van de provincies Limburg aan beide zijden van de Belgisch-Nederlandse grens voelen zich, misschien meer dan elders het geval is, verbonden met hun provincie: het fameuze \u201cLimburg-gevoel\u201d. Je zou het een soort nationaal gevoel kunnen noemen, maar dan tegenover de streek waar men woont.<\/p>\n\n\n\n Maar als men Limburg in een historisch perspectief ziet, is de benaming \u201cLimburg\u201d en \u201cLimburger\u201d op zijn minst betwistbaar. Het grootste deel van het huidige (Belgisch) Limburg behoorde voor de Franse revolutie tot het prinsbisdom Luik, en heeft met het historische Limburg weinig of niets te maken!. <\/p>\n\n\n\n \u201cLimburg\u201d was vroeger een hertogdom, gelegen tussen de Maas en de stad Aken, met als hoofdplaats \u2026 Limburg (Limbourg: stadje aan de Vesder in de provincie Luik). Het enige deel van de huidige provincie Limburg dat ooit onderdeel was van dat oude Hertogdom is de regio rond Teuven in de Voerstreek! Het is koning Willem I die tijdens het Nederlandse bewind (1815-1830) de provincie Limburg invoerde, en zo de benaming naar het noorden verschoof. Uitzonderlijk is dit niet: we gebruiken vandaag bijvoorbeeld de benaming Vlaanderen voor het geheel van het Nederlandstalige gedeelte van Belgi\u00eb…<\/p>\n\n\n\n Slotsom: Limburger, Vlaming, Belg: het is maar hoe je het bekijkt, maar vooral: het is maar hoe jij je voelt! Misschien is\u00a0 wat men zich voelt belangrijker dan de staatkundige constellatie waartoe men vandaag behoort, of de genealogische \u201cnationaliteit\u201d die bepaald wordt door terug te gaan in de geschiedenis! \u00a0<\/p>\n\n\nEen grafiekje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
<\/figure>\n<\/div>\n\n\nOok Limburger?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
A gauche en bas, charrette tir\u00e9e par un cheval dans laquelle se trouvent 3 personnages.<\/strong>
Bron: Fonds Schoonbroodt-Clotuche<\/strong>
<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n